Żółkiew

Niewielkie XVI-wieczne miasteczko położone nieopodal Rawy. Założone przez Żółkiewskich. Zagospodarowanie przestrzenne miasta pod względem architektonicznym przypomina nieregularny pięciobok. Żółkiew wzorowana była na zespole architektonicznym Zamościa.

Będąc w Żółkwi warto zobaczyć:

  • barokowo- klasycystyczną cerkiew unicką z 1846 roku
  • XVII-wieczny zamek
  • kolegiatę w podziemiach której spoczywa ród Żółkiewskich i Daniłowiczów, m.in. poległy pod Cecorą Stanisław Żółkiewski - założyciel miasta.
  • VII wieczny dawny zespół klasztorny dominikanów
  • drewnianą i prawosławną cerkiew z XVII i XVIII wieku

Ponad to oprócz zabytkowych świątyń możemy zobaczyć tutaj dobrze zachowane fragmenty bram i murów obronnych otaczających miasto.


Bełżec

Wieś powiatu tomaszowskiego województwa lubelskiego przez którą przebiega ważny szlak komunikacyjny Lublin- Lwów. Nazwa wsi wywodzi się z języka ukraińskiego oznaczając tereny podmokłe i bagniste.

W Bełżcu znajduje się muzeum upamiętniające ofiary po hitlerowskim obozie zagłady.

Obiektem godnym polecenia jest drewniana cerkiew św. Wasyla z XVII. Zbudowana w Lipsku następnie przeniesiona do Bełżca.

Galeria


Lubycza Królewska

Znajduje się w powiecie tomaszowskim, w województwie lubelskim. Usytuowana jest na terenach Roztocza wschodniego, sąsiaduje z przejściem granicznym w Hrebennym. Łączy ważny niegdyś szlak handlowy z Gdańska przez Warszawę, Lwów aż po Morze Czarne. Obecnie droga krajowa łącząca Północną Europę i Wschód.

Lubycza Królewska jako obszar gminny skupia ok 212km2 powierzchni z czego ponad połowa to użytki rolne. Gmina posiada kilka wspaniałych zabytków. Do najcenniejszych należą drewniane cerkwie w Hrebennem, Siedliskach, Żurawcach, Korniach i Machnowie Starym, a także liczne zabytkowe dzwonnice. Ciekawymi obiektami są kamienne krzyże znajdujące sie na terenie gminy, grekokatolickie cmentarze, a także fortyfikacje linii Mołotowa z czasów II Wojny Światowej.


Siedliska

Jest to niewielka wieś usytuowana na terenach prawego dopływu Sołokiji. Początkowo nazywana była Starym Hrebennem stanowiąc część grodu zburzonego później przez Tatarów. Wiek XIX był tutaj początkiem rozwoju rzemiosła garncarskiego.

Obecnie wieś słynie z pozostałości skamieniałych pni drzew z okresu trzeciorzędu (miocenu). Skamieliny chronione są w rezerwacie „Jalinka” oraz w muzeum prowadzonym przez Stowarzyszenie „Nasze Siedliska”.

W Siedliskach mieści się murowana unicka cerkiew, wybudowana przy pomocy finansowej Pawła Sapiehy w 1901 roku. Z boku cerkwi stoi potężna dzwonnica z 1834roku. Jego grób znajduje się na cmentarzu w lesie, w otoczeniu typowych dla Wschodniego Roztocza nagrobków bruśnieńskich w formie rzeźbionych kamiennych krzyży. Nad źródliskiem rzeki Prutnik, któremu wierni przypisują uzdrawiającą moc, stoi drewniana kaplica św. Mikołaja. Wezwanie tego popularnego świętego ma też cerkiew greckokatolicka z XVII-XVIII wieku w sąsiednim Hrebennem, służąca obecnie katolikom obrządku łacińskiego i wschodniego.


Hrebenne

Wieś leżąca w powiecie tomaszowskim łącząca przejściem granicznym Polskę i Ukrainę.

Prawdopodobnie wieś istniała juz w XV w. Lektury historyczne wspominają o głośnym chłopskim buncie z XVI w. Znaczną część ludności stanowili Ukraińcy wysiedleni w 1947roku.

Do ciekawych zabytków architektonicznych należy drewniana cerkiew pw. św. Mikołaja. W pobliskim lesie można natknąć się na dobrze zachowane nagrobki cmentarne.


Radecznica

Liczne stanowiska archeologiczne w dolinie rzeki Gorajec  świadczą o tym, że Radecznica jest osadą sięgającą swoją historią do IV w.p.n.e. Osadnictwo rozwinęło się w tym miejscu już w średniowieczu. Przybyli tutaj Wołynianie, Dulębowie, Bużanie.  Powstały wtedy wielkie grody jak ten w nie dalekiej miejscowości Sąsiadka.  Do końca XV wieku Radecznica była własnością Latyczyńskich. W 1593 została włączona do ordynacji Jana Zamojskiego. W 1660 darowana bernardynom, w 1760 powraca do Zamoyskich.

Kościół i klasztor bernardynów w Radecznicy wzniesione zostały w końcu XVII wieku na wzgórzu zwanym Łysą Górą. Poniżej, nad wodą, w miejscu objawień świętego z Padwy wieśniakowi Szymonowi Tkaczowi  (pierwsze miało miejsce 8 maja 1664r.) stoi drewniana, ośmioboczna kaplica. Po objawianiu chełmski biskup Mikołaj Świrski ufundował klasztor dla zakonu Bernardynów i kościół jednonawowy (1686 - 95). Według kościoła i klasztoru – architekt twierdzy zamojskiej Jan Michał Link - nadał obiektowi piękną barokową szatę, z monumentalną dwu wieżową fasadą. Obecnie w części budynków klasztornych znajduje się szpital psychiatryczny. Pielgrzymi którzy przybywają na odpust św. Antoniego (1-2 czerwca, w przeszłości gdy Radecznicę nazywano „lubelską Częstochową” – były ich tu nawet tysiące) wchodzą do sanktuarium przez długi sklepiony tunel kryjący 102 schody.

Warto zobaczyć...

  • Zespół klasztorny o. Bernardynów, kościół p.w. św. Antoniego Padewskiego, murowany w latach 1684 – 1963 z dwu wieżową fasadą. Wokół klasztoru znajduje się park tzw. Lasek św. Antoniego
  • Drewnianą kaplicę Św. Antoniego na wodzie (1824r.) Na jej zewnętrznej ścianie można zaobserwować ślad po pocisku z II wojny światowej.

Galeria


Tereszpol

Wieś powiatu biłgorajskiego województwa lubelskiego leżąca na terenach Puszczy Solskiej Roztocza Zachodniego otoczona malowniczymi kompleksami leśnymi.

Zabytkiem, który przyciąga uwagę turystów jest cerkiew grekokatolicka wybudowana przez Zamoyskich, przekształcona w kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. Ponad to blisko stąd w niewielkiej wsi Panasówka możemy natknąć się na mogiłę powstańczą z 1863roku.


Kraśnik

Kraśnik – malowniczo położone miasto nad rzeką Wyżnicą – jest jednym z najstarszych miast Lubelszczyzny. Miasto w którym swój początek inicjuje kraina Roztocza. Badania archeologiczne w Kraśniku wykazują istnienie osadnictwa od okresu neolitu. Liczne są znaleziska z epoki brązu i okresu wpływów rzymskich. Ale szczególnie intensywne osadnictwo przypada na okres wczesnośredniowieczny (VIII/IX). W XIII i XIV wieku Kraśnik był królewską osadą targową. W 1377 roku przeszedł na własność Dymitra z Goraja, który otrzymał od króla Ludwika Węgierskiego przywilej lokacyjny na prawie magdeburskim. Wzmianki o kościele i parafii w Kraśniku pochodzą z 1403 roku. Od początku XV wieku do połowy wieku XVI Kraśnik był w posiadaniu rodu Tęczyńskich. W ciągu tego okresu miasto rozkwita tak pod względem urbanistycznym jak i architektonicznym. W roku 1468 Jan Tęczyński sprowadził do Kraśnika kanoników regularnych, którym oddano w posiadanie klasztor i kościół (obecnie kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny). Przy klasztorze powstała szkoła i bogata biblioteka. Miasto i położony nieopodal zamek zostały otoczone murami, ze względu na groźbę ataków tatarskich. W 1531 roku, także z fundacji Tęczyńskich, postawiono kościół pod wezwaniem Świętego Ducha, a przy nim szpital.

Książę Aleksander Słucki, kolejny właściciel miasta, zniósł zakaz osiedlania się ludności żydowskiej, która odtąd przyrastała w Kraśniku w znacznym tempie. W 1657 roku wojska szwedzkie napadły na miasto, które zrabowały oraz spaliły zamek. W 1915 roku wybudowano linię kolejową z Lublina do Rozwadowa (przez Kraśnik).  W 1937 roku podjęta została decyzja o włączeniu Kraśnika do Centralnego Okręgu Przemysłowego. W 1938 roku nieopodal Kraśnika zaczęto budować Fabrykę Amunicji Nr 2. Przy niej powstało osiedle mieszkaniowe. 15 września 1939 roku wojska niemieckie zajęły Kraśnik. W halach fabrycznych urządzono zakłady naprawcze taboru samochodowego i produkcję części do samolotów „Heinkel”. Po wojnie w 1948 roku na terenie byłej fabryki amunicji powstała Kraśnicka Fabryka Wyrobów Metalowych. Rozbudowano osiedle mieszkaniowe, na bazie którego powstał Kraśnik Fabryczny. 1 X 1975 roku połączono Kraśnik i Kraśnik Fabryczny w jeden organizm miejski – Kraśnik.

Walory krajobrazowe i przyrodnicze Kraśnika i jego okolic

O tym, że krajobraz terenu kraśnickiego jest atrakcyjny, świadczy przede wszystkim to, że niemalże w całości gmina Kraśnik leży w obrębie Kraśnickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, który należy do najbardziej interesujących regionów geobotanicznych Lubelszczyzny. Stwierdza się tu występowanie 42 rzadkich roślin naczyniowych i 67 innych gatunków roślin wyższych uchodzących za wielce ciekawe. Występują tu: parzydło leśne, groszek wschodniokarpacki, szczyr trwały, paprotnik kolczasty, paprotnica krucha, widłaki, łuskiewnik różowy, lilia złotogłów, wawrzynek wilczełyko. Na uwagę zasługują zbiorowiska kserotermiczne i stepowe, gdzie rosną: kostrzewa bruzdkowana, kłosownica pierzasta, turzyca niska i oman wąskolistny. Na łąkach w okolicach Kraśnika spotyka się 2 gatunki chronionych motyli, 4 gatunki trzmieli oraz rzadkie gatunki płazów (ropucha zielona i grzebiuszka).

W Kraśniku warto zobaczyć:

  • klasztor kanoników regularnych z XV w. rozbudowany w XVI i XVII w.
  • kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z XV w. z gotyckim prezbiterium i zakrystią z 1468 r., bogate wnętrza świątyni z renesansowym ołtarzem głównym i stallami z I połowy XVII w. oraz rokowymi i barokowymi ołtarzami bocznymi
  • synagogi z 1654 r. i z XIX wiek
  • pozostałości zamku na wzgórzu zwanym „Zamczyskiem”
  • rynek, zachował się średniowieczny, czworoboczny układ z 7- narożnymi ulicami
  • cmentarze z klasycznymi nagrobkami z XIX w.
  • ślady dawnych obwarowań miejskich przy ul. Podwale

Galeria